Droga krajowa nr 15 z Torunia w stronę Brodnicy i Ostródy biegnie dziś przez Kowalewo Pomorskie. Mieszkańcy korzystają z niej w codziennych dojazdach. Tędy też jadą kierowcy od autostrady A1 w stronę drogi ekspresowej S7. Obwodnica ma przejąć tranzyt. Dla osób mieszkających przy obecnej DK15 oznaczałoby to mniej ciężarówek i mniej hałasu.
Cztery warianty, różne dojazdy
Obwodnica Kowalewa Pomorskiego trafiła do rządowego Programu budowy 100 obwodnic w 2020 roku. W listopadzie tego samego roku GDDKiA ogłosiła przetarg na studium, które miało pomóc wybrać trasę. W czerwcu 2021 roku podpisała umowę z firmą Lafrentz Polska. W studium porównano koszty poszczególnych wariantów, ich wpływ na otoczenie, zajęcie gruntów i możliwości dojazdu.
W grudniu 2022 roku mieszkańcy mogli obejrzeć cztery propozycje w kowalewskim ośrodku kultury. Od wyboru trasy zależało, gdzie powstaną skrzyżowania i które grunty zajmie droga. Wiosną 2024 roku grupa mieszkańców złożyła petycję do Ministerstwa Infrastruktury. Jej autorzy poparli warianty, które ich zdaniem lepiej przejmowałyby ruch z północnej części gminy i ułatwiały dojazd służbom ratunkowym.
W maju 2024 roku radny Grzegorz Perełka wystąpił w interpelacji o ponowne konsultacje. Latem Polskie Radio PiK opisywało obawy o przebieg drogi przez pola uprawne i o połączenia nowych rond z lokalnymi drogami. GDDKiA wskazywała, że rekomendowany przez nią wariant poprowadzi tranzyt szerokim łukiem poza miastem. Spór o trasę dotyczył więc także tego, którędy mieszkańcy okolicznych wsi dojadą do Kowalewa i na pola.
Zabiegi burmistrza i decyzja środowiskowa
Jacek Żurawski zabiegał o obwodnicę jeszcze przed objęciem urzędu. Jesienią 2018 roku, jako kandydat na burmistrza, spotkał się w tej sprawie z wiceministrem infrastruktury Markiem Chodkiewiczem. Po wyborach rozmawiał o obwodnicy z ministrem rolnictwa Janem Krzysztofem Ardanowskim. W lutym 2019 roku pojechał z wojewodą Mikołajem Bogdanowiczem i pracownikami urzędu do centrali GDDKiA w Warszawie. Koncepcję trasy omawiali tam z Tomaszem Żochowskim, który pełnił wówczas obowiązki szefa dyrekcji. Żurawski wrócił do rozmów z GDDKiA w grudniu 2024 roku. Spotkał się w Kowalewie z dyrektorem bydgoskiego oddziału, by omówić stan przygotowań i postępowanie środowiskowe.
GDDKiA złożyła wniosek o decyzję środowiskową w maju 2024 roku. Burmistrz wydał ją 26 stycznia 2026 roku dla południowego wariantu W3-2. Była to pierwsza decyzja środowiskowa dla inwestycji objętej programem w województwie kujawsko-pomorskim. Po odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu utrzymało ją w mocy.
Wybrany wariant jest korzystny dla mieszkańców Powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego dojeżdżających do pracy w Toruniu przez Kowalewo jadąc od strony Golubia-Dobrzynia.
We wrześniu gmina zapowiedziała przetarg na ostatni kwartał roku. GDDKiA ogłosiła go w listopadzie. Obwodnica Kowalewa jest pierwszą z sześciu inwestycji objętych programem w województwie, dla której ogłoszono przetarg na projekt i budowę.
Od Szychowa do Pluskowęs
Jednojezdniowa obwodnica będzie miała około 7,8 km. Zacznie się na rondzie w rejonie Szychowa, od strony Torunia, i połączy się z obecną DK15 na rondzie za Pluskowęsami. Plany przewidują łącznie cztery ronda, sześć obiektów inżynierskich, drogi dojazdowe, ekrany akustyczne i przepusty dla zwierząt.
Po podpisaniu umowy wykonawca przygotuje szczegółowy projekt i uzyska zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Dopiero wtedy będzie mógł rozpocząć budowę.
We wrześniu gmina wskazywała lata 2029–2031 jako planowany okres realizacji. Data otwarcia drogi pozostaje nieustalona. Grudniowe oferty pokażą, ile firmy chcą za projekt i budowę. Dokładniejszy harmonogram będzie można ustalić po podpisaniu umowy.